Stanowisko Federacji na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej [ellaOne]

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

16.02.2017 r.

Stanowisko Federacji na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny dotycz?ce projektu ustawy o zmianie ustawy o ?wiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze ?rodków publicznych oraz niektórych innych ustaw, przyj?tego przez Rad? Ministrów dnia 14 lutego 2017 r.

W zwi?zku z d??eniami Rady Ministrów do ograniczenia dost?pu do antykoncepcji awaryjnej ellaOne-octan uliprystalu, Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny pragnie zwróci? uwag? na kilka istotnych kwestii i zaapelowa? o odrzucenie art. 2 pkt. 2 projektu ustawy o zmianie ustawy o ?wiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze ?rodków publicznych oraz niektórych innych ustaw, polegaj?cego na zmianie art. 23a ustawy - Prawo farmaceutyczne poprzez dodanie ust?pu 1a o tre?ci: „Produkty lecznicze dopuszczone do obrotu, wskazane w Charakterystyce Produktu Leczniczego do stosowania w antykoncepcji otrzymuj? kategori? dost?pno?ci, o której mowa w ust. 1 pkt 2.” (czyli „wydawane z przepisu lekarza-Rp” – przyp. aut.).

Przepis ten, je?li zostanie uchwalony przez Sejm, b?dzie oznacza? nie tylko to, ?e kupno antykoncepcji awaryjnej ellaOne – dost?pnej od kwietnia 2014 r. bez recepty – znów b?dzie uzale?nione od decyzji lekarza, czy przepisa? ten ?rodek czy nie, ale równie?, ?e ka?dy rodzaj antykoncepcji maj?cy charakter produktu leczniczego b?dzie wydawany tylko na recept?.

Decyzj? C(2015)51 Komisja Europejska dopu?ci?a do obrotu antykoncepcj? dora?n? ellaOne bez konieczno?ci uzyskania recepty lekarskiej. Decyzja ta poparta jest opini? Europejskiej Agencji Leków z dnia 21 listopada 2014 r. (sygn. EMA/710568/2014), ?e stosowanie tego ?rodka antykoncepcyjnego jest na tyle bezpieczne, ?e nie wymaga kontroli lekarskiej w postaci wydawania recepty1.

1. Nastolatki nie nadu?ywaj? antykoncepcji dora?nej ellaOne.

Jednym z podawanych przez Ministra Zdrowia powodów ograniczenia dost?pu do antykoncepcji dora?nej jest domniemywane nadu?ywanie tego ?rodka przez nastolatki powy?ej 15. roku ?ycia (jest to granica wiekowa, od której ellaOne jest sprzedawany w aptekach). Tymczasem z badania zrealizowanego przez Millward Brown w?ród farmaceutów wynika, ?e w Polsce najwi?ksz? grup? klientów aptek decyduj?cych si? na zakup ellaOne stanowi? osoby w wieku 25-30 lat (45%). Na kolejnych miejscach w zestawieniu znalaz?y si? klientki w wieku 18-24 lata (21%) oraz 31-35 lat (18%)2. Osoby w wieku poni?ej 18 lat stanowi? niespe?na 2% kupuj?cych. Zjawisko przeciwne by?oby ma?o prawdopodobne ze wzgl?dów finansowych – ellaOne nale?y do produktów drogich.

Ponadto, producent wskazuje, ?e Polska jest krajem o jednym z najni?szych w Europie stopniu penetracji rynku - okre?lanym przez odsetek kupuj?cych ellaOne w ca?ej populacji kobiet w wieku 15-49 lat. W przypadku Polski w 2015 r. wyniós? on 2,9%, co plasuje j? na 22 miejscu w zestawieniu obejmuj?cym 24 pa?stwa, przy ?rednim stopniu penetracji wynosz?cym 6,4%.

Istniej?ce obawy w?adz publicznych o sposób zabezpieczania si? nastolatek powinien sk?oni? natomiast do reformy edukacji seksualnej w szko?ach, tak by by?a ona w ko?cu rzetelna, powszechna i odpowiadaj?ca krajowym i mi?dzynarodowym standardom oraz potrzebom m?odzie?y. Na to, ?e obecnie istniej?ce w polskich szko?ach lekcje „wychowania do ?ycia w rodzinie” nie realizuj? tych postulatów wskazuj? rekomendacje powsta?e w wyniku projektu "Kontrola realizacji prawa m?odzie?y do edukacji seksualnej" realizowanego przez Federacj? na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny w ramach programu „Obywatele dla Demokracji” finansowanego z Funduszy EOG3.

2. Wzgl?dy medyczne nie kwalifikuj? antykoncepcji awaryjnej ellaOne do wzmo?onej kontroli lekarskiej.

W komunikacie Ministerstwa Zdrowia mo?na przeczyta?, ?e „tabletki ellaOne powróc? do grupy leków, których wydawanie b?dzie si? wi?za?o ze ?ci?lejsz? kontrol? lekarsk?. Uzasadniaj? to wzgl?dy medyczne. Wydawanie leku na recept? to procedura, która ma na celu zapewnienie pacjentom maksymalnego bezpiecze?stwa farmakoterapii”. Z danych Komitetu ds. Oceny Ryzyka w Ramach Nadzoru nad Bezpiecze?stwem Farmakoterapii Europejskiej Agencji Leków wynika, ?e w przypadku Polski w okresie od wprowadzenia leku do sprzeda?y do 31 lipca 2016 r. odnotowano 81 zg?osze? dotycz?cych niepo??danych dzia?a? ellaOne, w?ród których 23 zg?oszenia (28,4%) dotyczy?y zaj?cia pacjentek w ci???, pomimo za?ycia tego leku. Warto przywo?a? tu opini? prof. dr hab. n. med. Violetty Skrzypulec-Plinta o tym, ?e: „ellaOne jest lekiem bezpiecznym. Oczywi?cie, jak wszystkie leki mo?e wywo?ywa? dzia?ania niepo??dane, cho? wyst?puj? one bardzo rzadko. Najcz??ciej zg?aszane dzia?ania niepo??dane to: niechciana ci??a, bóle g?owy, nudno?ci, bóle brzucha i bolesne okresy”. Nie s? to zatem dolegliwo?ci zagra?aj?ce ?yciu lub zdrowiu pacjentek, nie ma wi?c potrzeby reglamentowania sprzeda?y antykoncepcji awaryjnej ellaOne decyzj? lekarza. Przeciwskazania przyjmowania leku nie ró?ni? si? znacznie od tych wyst?puj?cych przy innych produktach leczniczych sprzedawanych bez recepty, np. niektórych ?rodków przeciwbólowych. Sposób za?ywania tego ?rodka antykoncepcji awaryjnej i ostrze?enie o ewentualnych skutkach ubocznych s? na tyle przejrzyste, ?e nie przekraczaj? mo?liwo?ci percepcyjnych kobiet i dziewcz?t powy?ej 15. roku ?ycia.

3. Antykoncepcja awaryjna ellaOne nie jest ?rodkiem poronnym.

Nale?y z ca?? moc? podkre?li?, ?e ellaOne nie jest skuteczna w przypadku wcze?niejszego zaj?cia w ci??? i nie powoduje przerwania istniej?cej ci??y. Zawiera ona substancj? o nazwie octan uliprystalu, wp?ywaj?c? na aktywno?? naturalnego hormonu, progesteronu, którego obecno?? jest niezb?dna w celu wyst?pienia owulacji. W rezultacie lek dzia?a poprzez opó?nienie owulacji.

4. Skutki przyj?cia projektowanego przepisu ws. antykoncepcji.

Ograniczenie dost?pno?ci ellaOne – octan uliprystalu poprzez wprowadzenie wymogu uzyskania recepty przyczyni si? do znacznego ograniczenia w Polsce mo?liwo?ci zabezpieczania si? kobiet przed niechcian? ci???. W praktyce po takiej zmianie ?rodek ten b?dzie w zasadzie niedost?pny, poniewa? lekarze ?wiadcz?cy us?ugi w ramach NFZ w przewa?aj?cej mierze odmawiaj? wypisywania recept na ?rodki antykoncepcji awaryjnej, powo?uj?c si? na klauzul? sumienia. Uzyskanie recepty w prywatnym gabinecie (te? nie zawsze mo?liwe) wi??e si? z kolei z kosztami, cz?sto zbyt wysokimi dla kobiet o ni?szym statusie ekonomicznym. Dodatkow? barier? stanie si? równie? czas potrzebny na uzyskanie recepty, który mo?e oznacza?, ?e zastosowanie tego ?rodka nie b?dzie ju? skuteczne. W przypadku tego typu produktów leczniczych czas dost?pu do tabletek odgrywa istotn? rol? – preparat ma najwi?ksz? skuteczno??, gdy za?yje si? go 24 godziny po stosunku. Wprowadzenie zmian mo?e doprowadzi? tak?e do tego, ?e kobiety b?d? szuka? antykoncepcji dora?nej poza legalnym obiegiem, ze szkod? dla w?asnego zdrowia, a antykoncepcja awaryjna straci swoj? funkcj? i nie b?dzie ju? „awaryjna”.

Je?li polski parlament przyjmie projektowany przepis, Polska do??czy do trzech krajów, które jako ostatnie w Europie dopuszczaj? sprzeda? antykoncepcji awaryjnej wy??cznie na recept?. Nale?? do nich: Rosja, W?gry, Albania. Zgodnie z rankingiem Europejskiego Parlamentarnego Forum ds. Populacji i Rozwoju dotycz?cym dost?pno?ci ?rodków antykoncepcyjnych i poradnictwa planowania rodziny Polska ma jednej z najni?szych wska?ników w Europie. Utrzymuje si? on na poziomie 42,7%. Ni?szy wska?nik znajduje si? tylko w Rosji, Bu?garii, Grecji, Azerbejd?anie i Ukrainie.

5. Poparcie polskiego spo?ecze?stwa dla antykoncepcji awaryjnej bez recepty.

Projekt zmiany prawa zakazuj?cego sprzeda?y ellaOne bez recepty jest forsowany wbrew opinii wi?kszo?ci Polaków. Z badania przeprowadzonego w grudniu 2015 r. przez TNS Polska na zlecenie "Koalicji Mam Prawo" wynika, ?e wi?kszo?? respondentów (53%) popiera swobodny dost?p do antykoncepcji awaryjnej dla osób pe?noletnich. Spo?eczne poparcie dla antykoncepcji awaryjnej potwierdzaj? równie? wyniki ankiety przeprowadzonej przez portal eFarmaceuta.pl. W?ród 2254 Polek, ponad 80% stwierdzi?o, ?e ellaOne powinna by? dost?pna bez recepty.

Warto w tym miejscu przypomnie?, ?e na podstawie art. 47 Konstytucji ka?dy ma prawo do decydowania o swoim ?yciu osobistym. Z tego wzgl?du lekarze ani w?adze publiczne nie mog? ogranicza? prawa do samodzielnego kszta?towania ?ycia rodzinnego i podejmowania decyzji o posiadaniu dzieci ani ogranicza? obywatelom dost?pu do produktów leczniczych dost?pnych na rynku. Takie ograniczenie mo?liwe by?oby tylko z powodów i zgodnie z warunkami wymienionymi w art. 31 ust. 3 Konstytucji, które w opisywanym przypadku nie wyst?puj?.

W zwi?zku z powy?szym Federacja apeluje o odrzucenie projektowanego przepisu.

Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, 16.02.2017 r.

Apel Federacji popieraj?:

Astra Network
Astra Youth
Centrum Praw Kobiet
Episkopat Polek
Feministyczne Stowarzyszenie Polonijne Elles sans Frontieres ASBL Bruksela
Fundacja Czas Dialogu
Fundacja Feminoteka
Fundacja im. Izabeli Jarugi-Nowackiej
Fundacja na Rzecz Równo?ci i Emancypacji STER
Fundacja Nowoczesnej Edukacji SPUNK
Fundacja Równo?? i Nowoczesno??
Fundacja Równo??.info
Grupa Edukatorów Seksualnych Ponton
Grupa Edukatorska Te Tematy
Inicjatywa Feministyczna
Inicjatywa Sto Lat G?osu Kobiet
Kongres Kobiet
Kongres Kobiet Polski Bruksela
Koszali?skie Stowarzyszenie Aktywno?ci Lokalnej Era Kobiet
?ódzkie Dziewuchy Dziewuchom
Matecznik Dziewuchy Dziewuchom
Nieformalna Grupa Inicjatywna z Bydgoszczy
Niez?omne ?l?skie
Ogólnopolski Strajk Kobiet
Ogólnopolski Strajk Kobiet Warszawa
Prawnikon
Protest kobiet
Stowarzyszenie Aktywne Kobiety
Stowarzyszenie Dolno?l?ski Kongres Kobiet
Stowarzyszenie Inicjatywa Polska
Stowarzyszenie Koalicja Karat
Stowarzyszenie Krytyka Polityczna
Stowarzyszenie Most Kobiet
Stowarzyszenie Pro Femina
Sztab Marszu Godno?ci
?ciana Furii
Warszawskie Dziewuchy Dziewuchom

Przypisy:

1. http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Press_release/2014/11/WC500177649.pdf 
2. http://centrumprasowe.pap.pl/cp/pl/news/info/keyword/8876,65751,,to-nie-nastolatki-kupuja-pigulke-po-! 
3. http://ponton.org.pl/sites/ponton/files/pdf/2016/rekomendacje_kontrola_prawa_edukacja_seksualna_2016.pdf

 John Miller Womens Jersey