Protest kobiet na szkoleniu Fundacji im. Izabeli Jarugi-Nowackiej

Niedoskonałości debaty publicznej dotyczącej spraw kobiet, język i sposoby komunikacji, prawo, historia oraz metody dotarcia do odbiorcy – to główne elementy lipcowego szkolenia Fundacji im. Izabeli Jarugi-Nowackiej w Miedzeszynie przeznaczonego dla organizacji i osób zaangażowanych w obronę praw kobiet, kształtowanie demokracji, aktywizację społeczną czy edukację.

Szkolenie poruszało większość problemów, z jakimi aktywistki mogą podczas swoich działań zetknąć się w świecie mediów. Na podstawie przeprowadzonych badań lub własnych doświadczeń wykładowcy przybliżali m.in. sytuację kobiet w polityce, obecność ekspertek w programach publicystycznych i opiniotwórczej prasie, kwestie prawne, społeczne, obyczajowe. Natomiast praktyczne zajęcia uczyły retoryki, argumentacji oraz efektywnego wykorzystania tzw. nowych mediów.

W warsztatach „Zdobyć i utrzymać – prawa kobiet i równość płci w Polsce i na świecie. Jak wykorzystywać media w debacie o demokracji i prawach kobiet” uczestniczyły m.in. osoby z Partii Kobiet, grupy Dziewuchy Dziewuchom, Marszu godności, Fundacji Nadaktywni czy Protestu kobiet.

Fundacja im. Izabeli Jarugi-Nowackiej postanowiła potraktować kwestię debaty o demokracji i prawach kobiet bardzo szeroko. Od podstawowych faktów historycznych dotyczących równouprawnienia, przez obowiązujące przepisy i ich wykładnię prawną, aż po język używany w przestrzeni publicznej. Ten ostatni temat wywołał chyba największe dyskusje wśród uczestniczek i uczestników [pierwszy raz Fundacja organizowała szkolenie w grupie mieszanej – przyp. red.] – z sali padały zarówno pytania o sensowność używania żeńskich odpowiedników zawodów w środowiskach społecznie uznawanych za męskie (np. wojskowych, lekarskich, prawniczych, politycznych), historyczne argumenty i kulturowe stereotypy, jak i głosy dotyczące nazw organizacji czy inicjatyw. Czy walcząc o prawa kobiet w Polsce należy prowokować nazewnictwem, takim jak np. „Marsz Szmat”, podczas, gdy nawet uczestnicy wydarzenia nie znają genezy tej nazwy? Czy droga „przebicia” się do mediów wiedzie tylko przez prowokację i mocne określenia? Zdania były podzielone, choć… nie po równi.

Najważniejszy wątek warsztatów to regulacje zawarte w ustawach, kodeksach i międzynarodowych konwencjach obowiązujących w Polsce, na jakie należy zwracać uwagę mówiąc o prawach kobiet. Niezwykle ciekawe było seminarium „Gwarancje konstytucyjne i ustawowe praw kobiet” prowadzone przez Urszulę Nowakowską z Centrum Praw Kobiet, która nie tylko przedstawiła obecny stan prawny, ale także i jego interpretację w kontekście historycznym. Szeroko omawiany był tzw. kompromis aborcyjny oraz jego konsekwencje wraz z konkretnymi przykładami „ślepoty” niedoskonałego systemu prawnego – zarówno podczas tego spotkania, jak i podczas seminarium przygotowanego przez Krystynę Kacpurę z Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny („Prawa reprodukcyjne i seksualne prawami człowieka”).

Drugim wątkiem, na jaki należy zwrócić uwagę w wątkach obecnych na szkoleniu, była dyskryminacja kobiet w mediach i polityce. Proces kariery politycznej kobiet w Polsce oraz na świecie charyzmatycznie przybliżyła Barbara Nowacka na seminarium „Prawa kobiet i równość płci w polityce”, co wywołało niemałą dyskusję zarówno na sali, jak w jej kuluarach. Podobną reakcję wywołały szokujące dane, jakie przedstawiła Anna Dryjańska na seminarium „Rola mediów w kształtowaniu poglądów na temat równości płci i praw kobiet. Prezentacja raportu Kobiety w mediach”.

Korzystając na co dzień z prasy, radia i telewizji, jako źródła informacyjnego – np. podczas kampanii wyborczej [omawiane badania przeprowadzono na podstawie analizy jednego tygodnia wyborczego – przyp. red.] – nie zdajemy sobie sprawy z procentowego udziału kobiet w programach/audycjach czy materiałach publicystycznych. Dlatego prezentacja „Chłopców z placu mediów” Anny Dryjańskiej i Piotra Pacewicza boleśnie uświadamiała niepokojące dysproporcje w nich obecne.

Protest kobiet, u którego zarania jest cel doprowadzenia do szerokiej (w tym medialnej) debaty publicznej dotyczącej spraw kobiet, szczególnie zwraca uwagę na zaprezentowane proporcje udziału ekspertów i ekspertek w poważnych debatach politycznych. W badaniu tygodnia wyborczego udział kobiet i mężczyzn przedstawiał się wg badaczy następująco: 93% wystąpień medialnych mężczyzn wobec 7% wystąpień medialnych kobiet; przy czym tylko Mariusz Błaszczak i Jarosław Gowin wystąpili w mediach tyle razy, ile wszystkie kobiety razem wzięte!   

Konkluzja seminarium Anny Dryjańskiej była więc naprawdę przygnębiająca – „Media zapraszają na swoje łamy niemal wyłącznie polityków – w pierwszej pięćdziesiątce było aż 46 czynnych polityków i jedynie cztery polityczki (4. Małgorzata Kidawa-Błońska, 32. Wanda Nowicka, 33. Hanna Gronkiewicz-Waltz oraz 43. Beata Szydło).

Reasumując, żądania Protestu kobiet dotyczące większej obecności kobiet w mediach, a przede wszystkim powszechnej debaty są mocno uzasadnione. Dyskryminacja ekspertek, osób publicznych, kobiet polityki, kobiet działaczek musi się skończyć, ze względu na to, że brak kobiecego spojrzenia na określone sfery społeczne czy polityczne ma znaczący wpływ na role, jaką kobiety odgrywają w naszym kraju w wielu dziedzinach (np. naukowych). Zjawisko to odpowiada także m.in. za traktowanie kobiet z pobłażaniem, podczas gdy przedstawicielki płci pięknej są równoprawnymi partnerami do poważnych dyskusji, kreacji inicjatyw czy przywództwa.

Protest kobiet, 23.07.2016

Urszula Nowakowska podczas seminarium „Gwarancje konstytucyjne i ustawowe praw kobiet”
Urszula Nowakowska podczas seminarium „Gwarancje konstytucyjne i ustawowe praw kobiet”
zwracała uwagę na kluczowe zapisy prawne obowiązujące w Polsce.
Barbara Nowacka podczas seminarium „Prawa kobiet i równość płci w polityce”
Barbara Nowacka podczas seminarium „Prawa kobiet i równość płci w polityce” mówiła m.in.
o tzw. szklanym suficie i szklanym klifie, które pokonać muszą kobiety robiące karierę w polityce.
Kazimiera Szczuka podczas seminarium „Jak pisać i mówić o prawach kobiet nie nudząc i nie jątrząc”
Kazimiera Szczuka podczas seminarium „Jak pisać i mówić o prawach kobiet nie nudząc
i nie jątrząc” (prowadzonym z Romanem Kurkiewiczem) zajmowała się m.in. rolą języka
w mediach i wystąpieniach publicznych.
Anna Dryjańska podczas seminarium „Rola mediów w kształtowaniu poglądów na temat równości płci i praw kobiet”
Anna Dryjańska podczas seminarium „Rola mediów w kształtowaniu poglądów na temat równości
płci i praw kobiet” prezentowała badania dotyczące udziału kobiet w telewizyjnych i radiowych
programach publicystycznych. Niewielki udział kobiet w poważnych debatach politycznych
to jeden z przejawów obecnej w polskich mediach dyskryminacji z powodu płci.
W warsztatach „Zdobyć i utrzymać – prawa kobiet i równość płci w Polsce i na świecie
W warsztatach „Zdobyć i utrzymać – prawa kobiet i równość płci w Polsce i na świecie"
uczestniczyło 30 osób z różnych organizacji i inicjatyw społecznych.

Warsztaty „Zdobyć i utrzymać – prawa kobiet i równość płci w Polsce i na świecie. Jak wykorzystywać media w debacie o demokracji i prawach kobiet”, 15–17 lipca 2016 r. Hotel Boss, Miedzeszyn. Organizator: Fundacja im. Izabeli Jarugi-Nowackiej. Wsparcie: Fundacja im. Róży Luksemburg. Przedstawicielstwo w Polsce.

Program:

15 lipca
Seminarium „Zdobyć i utrzymać – krótko o historii praw kobiet i równości płci w Polsce i na świecie. Kobiece liderki równości” – Katarzyna Kądziela

16 lipca
Seminarium „Rola mediów w kształtowaniu poglądów na temat równości płci i praw kobiet. Prezentacja raportu Kobiety w mediach” – Anna Dryjańska
Seminarium „Prawa reprodukcyjne i seksualne prawami człowieka” – Krystyna Kacpura
Warsztaty: Trening umiejętności praktycznych – Facebook – Van Anh Dam i Tomek Dobrowolski
Warsztaty: Trening umiejętności praktycznych – Twitter – Agnieszka Rucińska
Seminarium „Gwarancje konstytucyjne i ustawowe praw kobiet” – Urszula Nowakowska
Trening umiejętności „Komunikacja bez przemocy (wystąpienia publiczne) – Agata Czarnacka

17 lipca
Seminarium „Prawa kobiet i równość płci w polityce” – Barbara Nowacka
Seminarium „Jak pisać i mówić o prawach kobiet nie nudząc i nie jątrząc” – Kazimiera Szczuka i Roman Kurkiewicz